onderwijs, persoonlijk

‘N boekje open doen

Kinderen uit groep 5 zijn nog helemaal geen oude kinderen. Ze vinden lezen nog leuk en spelen in de pauze tikkertje. Het voeren van een wezenlijke dialoog is voor zeven van de tien kinderen toch al snel een onbegonnen zaak.  Ruzies worden opgelost door te zeggen: “ja maar ze pakte me knikkers af” en “ja maar hij sloeg harder als mij”. Ik slaak een diepe zucht.

In groep 5 gaat er voor kinderen een wereld open. Dit is namelijk het moment dat kinderen zelf toetsvragen mogen lezen. Een flinke prestatie, als je het mij vraagt. Maar waarmee deze prestatie beloond wordt is het lezen van nog meer teksten en stappenplannen en opdrachten. Kinderen van een jaar of negen schrijven elke week in een methodeschrift op identieke wijze de ophaal naar de letter W. Of het stokje aan de kleine p, waarvoor geldt: “net niet helemaal tot de vloer van de kelder”. De illusie dat kinderen steeds meer zelf mogen doen naar mate ze ouder worden, gaat in rook voor me op.

Kinderen kunnen en mogen zelf lezen, dat klopt. Maar daardoor kunnen ze zich nog maar weinig afvragen: de vragen worden immers al voorgekauwd. Het enige wat ze moeten doen is het uitpluizen van een weinig inhoudelijke tekst om het best-passende, niet geheel lading-dekkende woord op de stippellijntjes in hun werkboek te kunnen noteren. Weinig creativiteit. Geen individualiteit. En als er dan eens iets anders gedaan wordt, staat ook dat weer voorgeschreven in een boekje met een stappenplan dat voor ieder kind hetzelfde is. Een ander boekje weliswaar, maar nog steeds een boekje.

En als de onderwijspraktijk betekent dat kinderen uit boekjes leren, dan moet je je als plichtsgetrouwe juf of meester natuurlijk geroepen voelen om het goede voorbeeld te geven. De leraar is namelijk een rolmodel, of zo. Ik word daar intens verdrietig van. Niet van het feit dat een leerkracht een rolmodel zou moeten zijn, want dat staat als een huis. Nee, ik word verdrietig van al die leerkrachten, onderwijsmakers, professionals die op een willekeurige vroege maandagmorgen kozen voor de makkelijke weg. Want Kindlief wilde vanochtend niet uit bed; moest tot laat studeren voor m’n Master; koffiemachine was stuk; wc wilde niet doorspoelen; enzovoorts. Zal ik dan toch maar gewoon… lesmethoden zijn er immers niet voor niets dus wat erin staat moet wel goed zijn…

Maar dat betekent toch nimmer dat je die lesmethoden als uitgangspunt moet nemen, in plaats van de kinderen of zelfs jezelf?

Misschien is een groep 5-leerling daarom juist al wel een oud kind: het leert immers uit lesmethoden. Kleuteronderwijs, of het onderwijs dat al voor de basisschool plaatsvindt, bestaat uit het echte leven. Dat echte leven wordt steeds complexer en dus is het makkelijk om het maar gewoon in een boekje op te schrijven. Met een stappenplan. Voor elk kind hetzelfde. Geen creativiteit, geen individualiteit. Allemaal, gewoon, hetzelfde. Ik wil kiezen voor een plek waar ik zelf mag maken en nadenken en echt kan laten zien wat ik in me heb. Waar ik kan leren om het écht voor kinderen te doen in plaats van voor de toetsen, een matig salaris of louter een dagbesteding. Ik heb veel meer affiniteit met het oude kind maar ik ben zo bang dat ik daar alleen maar leer om te volgen.

Advertisements
Standard

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s